Όσιος Άνθιμος ο Βαγιάνος ο εν Χίω

OsiosAnthimosChios02s

Την 15η Φεβρουαρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του Αγίου Ανθίμου της Χίου, ο οποίος εκοιμήθη εν Κυρίω το 1960, στη νήσο Χίο που έχει ποτιστεί με το αίμα χιλιάδων μαρτύρων και Νεομαρτύρων της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Το μοναστήρι που ίδρυσε ο Άγιος Άνθιμος, η Παναγία η Βοήθεια, με τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας και την κάρα του Αγίου, αποτελεί ένα καταφύγιο των Ορθοδόξων Χριστιανών, των απανταχού της γης Χιωτών (και όχι μόνο), που εκζητούν τις προσευχές και μεσιτείες του Αγίου Ανθίμου και της Παναγίας της Βοηθείας. 

0215_anthimos_xioy

Ο Όσιος Άνθιμος, κατά κόσμο Αργύριος Κ. Βαγιάνος, γεννήθηκε την 1η Ιουλίου 1869 στην περιοχή του Αγίου Λουκά Λειβαδίων Χίου. Οι ευσεβείς γονείς του, Κωνσταντίνος και Αργυρώ, φρόντισαν να δώσουν Χριστιανική αγωγή στο τέκνο τους. Και ο νεαρός Αργύριος δωρεοδέκτης του Αγίου Πνεύματος, με πνεύμα σοφίας, ήταν προορισμένος από τον Θεό να αναδειχθεί σκεύος εκλογής και να γίνει μέγας παιδαγωγός εις Χριστόν. Η όλη παιδιόθεν ανάπτυξη και ανατροφή του τελούσε προφανώς υπό την ισχυρή και βαθιά επίδραση του χριστιανικού οικογενειακού του περιβάλλοντος.

Γράμματα δεν έμαθε πολλά. Περιορίσθηκε στις απλές γνώσεις του δημοτικού σχολείου. Έτσι χωρίς τις θεωρητικές γνώσεις της εγκοσμίου καταξιώσεως, αλλά με ευφυΐα και διεισδυτικότητα πνεύματος και με ιδιαιτέρως έντονη την επιθυμία για βίο πνευματικό, προχωρά αταλάντευτος στην ενάρετη ζωή με την πολύτιμη δωρεά της ακλόνητης πίστεως.

Κάθε Κυριακή, ο μικρός Αργύρης (μετέπειτα Άγιος Άνθιμος της Χίου), πήγαινε για να εκκλησιαστεί στο Μοναστήρι των Αγίων Νικήτα, Ιωσήφ και Ιωάννου.

Εκεί γνώρισε τον Άγιο Νεκτάριο Ιεροδιάκονο τότε,ο οποίος μετά από μια συζήτηση που είχε με τον 8χρονο Αργύρη, είπε στο Γέροντα της Μονής, Παχώμιο:

«Βλέπετε Γέροντα, αυτό το παιδί; Μια μέρα θα γίνει Άγιος». Η προφητεία του Αγίου Νεκταρίου, φυσικά εκπληρώθηκε!

Ο Άγιος Νεκτάριος εκάρη μοναχός, ιεροδιάκονος και τελικά ιερέας στην Χίο στον ναό του αγίου Μηνά τον οποίο ευλαβείτο πολύ.

Άγιοι Παχώμιε, Νεκτάριε, Άνθιμε, Νικηφόρε, γέροντα Ευμένιε Σαριδάκη μετά της υπεραγίας Θεοτόκου πρεσβεύσατε Χριστώ τω Θεώ σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Στις 23 Αυγούστου του 1889 επεσκέφθη την Ιεράν Σκήτην των Αγίων Πατέρων Νικήτα, Ιωάννου και Ιωσήφ στό Προβάτειον Όρος προκειμένου οι εκεί ασκούμενοι αγιογράφοι μοναχοί να του επιδιορθώσουν την οικογενειακή εικόνα της Παναγίας της Βοηθείας πού κληρονόμησε από τη μητέρα του. «Είδα εκεί τη ζωή τών μακαρίων εκείνων πατέρων καί ετρώθηκεν ή καρδία μου από τήν καλογερικήν», διηγείτο ο ίδιος αναφερόμενος εις την επιθυμίαν του να μονάση. Ποδηγέτης του πνευματικός εγένετο ο Γέρων της Σκήτης, Παχώμιος μοναχός, διατελέσας ποδηγέτης και του Αγίου Νεκταρίου. Το 1898 έλαβε εντολή για να εγκατασταθή μόνιμα στην Σκήτη όπου και έκαρη μικρόσχημος μοναχός, λαβών το όνομα Άνθιμος. Η αγιότης του βίου του τον επέβαλε εις πάντας έτσι ώστε μετ’ ολίγον εγένετο επιστάτης του Γυναικείου Παρθενώνος του Αγίου Κωνσταντίνου, του οποίου την πνευματικήν καθοδήγηση είχε ο Γέρων Παχώμιος.

panagia1

Παναγία η Βοήθεια

Οι υπέρ άνθρωπον όμως αγώνες του είχαν σαν αποτέλεσμα να κλονισθή η ευαίσθητος υγεία του και έτσι εκρίθη αναγκαία ή έξοδος του από την Σκήτη: Με την εντολή του Γέροντος του έκτισε ένα απέριττο απομονωμένο κελλί στα πατρικά του κτήματα στα Λιβάδια όπου εγνώρισε την εναντίον του μανία των δαιμόνων. Σ’ αυτή την ανηλεή επίθεση, αντιστέκετο με πίστη στον Θεό και περίσσεια υπομονή αποβλέπων στην στοργή της Παναγίας της Βοηθείας. Στις 25 Ιουλίου 1909 έλαβε το μέγα και αγγελικό σχήμα από τον Ηγούμενο Ανδρόνικο από τον διάδοχο του Παχωμίου, στην Σκήτη των Πατέρων.

agiosanthimos3

Η μεγάλη του αρετή τον καθιέρωσε στην συνείδηση του Χιακού λαού πού τον ήθελε για πνευματικό τους πατέρα. Όμως ό τότε Μητροπολίτης Ιερώνυμος αντιδρούσε προφασιζόμενος την αγραμματοσύνη του Γέροντος Ανθίμου. Η θέλησις του Θεού όμως εφάνη, όταν ό συγγενής και νονός του Στέφανος Διοματάρης τον προσεκάλεσε στο Αδραμύττιο όπου και τον προετοίμασε ταχύρρυθμα δάσκαλος. Έτσι, στις 7 Νοεμβρίου 1910 χειροτονείται διάκονος από τον Μητροπολίτη Εφέσου Ιωακείμ και την επομένη 8 Νοεμβρίου πρεσβύτερος από τον Επίσκοπο Μυρίνης Αλέξανδρο, λαβών ωσαύτως και τα οφφίκια του Αρχιμανδρίτου και Πνευματικού. Ή χειροτονία γίνεται στον Ιερό Ναό Άγιας Άννης Κορδελιού Σμύρνης και συνοδεύεται από θεοσημείες της ευδοκίας του Θεού. Σεισμός, αστραπές, βροντές και κατακλυσμός συμβαίνουν κατά την ώρα της χειροτονίας του αγίου ιερέως, ενώ παράλληλα κινούνται ρυθμικώς οι κανδήλες του τέμπλου και μία εξ αυτών πέφτει μπροστά στα μάτια του έκπληκτου εκκλησιάσματος…..

Το κελί του Γέροντα με τα προσωπικά του είδη, τα οποία διατηρούνται ως έχουν μέχρι σήμερα. («Ο Γέροντας Αρχιμανδρίτης Άνθιμος Κ.Βαγιανος 1869-1960», Τόμος Β, Ιερά Μονή Παναγίας Βοήθειας εν Χιω, Αθήνα 1982)

Όσο καιρό παρέμενε στο Αδραμύττιο, ακτινοβολούσε εκθαμβωτικά με την αρετή και την αγιότητά του, η οποία ίσχυσε να θεραπεύσει δαιμονιζόμενο της περιοχής, κάτι που δεν κατόρθωσαν οι συλλειτουργοί του. Αυτή λοιπόν η πνευματική του ακτινοβολία προκάλεσε το πάθος της αντιζηλίας των συλλειτουργών του. Εκείνος θέλοντας να τους ελευθερώσει από το πάθος αυτό, εγκατέλειψε το Αδραμύττιο το 1911 και μετέβη στο Άγιον Όρος, όπου οι Αγιορείτες μοναχοί του επιδαψίλευσαν πολλές τιμές.

Επιστρέψας στη Χίο τοποθετήθηκε ως εφημέριος στο Λεπροκομείο. Εκεί άνοιξε το νέο στάδιο των αρετών και της αγαθοεργού δράσεώς του.  Με την ιερή του διακονία μετέτρεψε το άθλιο “Λωβoκoμείo” σε επίγειο παράδεισο. Εδώ φαίνεται και το μεγαλείο του Αγίου. Ο Άγιος Άνθιμος ως εφημέριος του ναού συμπαρευρισκόταν, συνέτρωγε και συνομιλούσε με τους λεπρούς, τους κοινωνούσε των Αχράντων Μυστηρίων και μετά τη Θεία Λειτουργία κατέλυε! Οι ασθενείς τον αγάπησαν με όλη τους την καρδιά. Όλα τα φρόντιζε ο ίδιος. Όλοι άνηκαν στην οικογένειά του. Ήταν μάλιστα πάρα πολλοί ασθενείς που ενδύθηκαν το μοναχικό σχήμα. Η Υπεραγία Θεοτόκος έτρεχε αρωγός στην δύσκολη πάλη του Αγίου με τον ανθρώπινο πόνο. Αποκαλύφθηκε στον ναό του ιδρύματος η εικόνα της Παναγίας Υπακοής.

Η Θεοτόκος εμφανίσθηκε σε όραμα και του είπε:

– Λάβε την Εικόνα μου και επιμελήσου την και να ειδής τί θα γίνει μιαν ημερα.

Οι ασθενείς θεραπεύονταν καθώς ο Άγιος τους σταύρωνε με το Άγιο έλαιo από την κανδήλα Της.

Η εικόνα της Παναγίας επικεντρώνει την όλη του ευεργετική δράση. Η Κυρία Θεοτόκος δια της μεσιτείας και της προσευχής του Αγίου Ανθίμου επιτελεί αναρίθμητα θαύματα θεραπείας ασθενών επωνύμων και ανώνυμων πιστών. Το ίδρυμα αυτό με τους δυστυχείς λεπρούς καθίσταται πνευματικό κέντρο σωματικής και πνευματικής υγείας. Η όλη διακονία του στο Λεπροκομείο καταδεικνύει τη βαθύτατη πίστη του και την πολύτιμη προσφορά του.

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ Ι.Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 

Photo: Copyright © by Eugenia Fratzeskou All Rights Reserved

Όταν το 1914 έγινε βίαιος διωγμός των Μικρασιατών από τους Τούρκους, πολλές μοναχές από τα Ιερά εκείνα χώματα βρήκαν καταφύγιο στον Γέροντα.

\Τα θαύματα της Παναγίας της Βοηθείας τον προέτρεπαν να κτίση Ιερά Μονή για να στεγάση την Χάρη Της, καθώς και τις απορφανισθείσες μοναχές. Η Παναγία τον θεράπευσε από ανίατο ασθένεια και εκείνος ευγνωμόνως την έντυσε με «ασπροφόρεμα», ασήμι. Έλεγε δε ότι «ήταν λοιπόν για μένα η Παναγία ως ένα δένδρο δροσερό και κατάσκιο και εγώ αναπαυόμουν κάτωθεν της σκιάς του».

Το καθολικό της I.M. Παναγίας Βοηθειας στην Χίο. Εκεί φυλάσσονται τα ιερά λείψανα του Αγίου Ανθίμου. Διπλα από την εκκλησία είναι ο τάφος του Αγίου. [από το βιβλίο Το Aγιονήσι του Αιγαίου: Χίος, Ιερά Μητρόπολη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών]

Ύστερα από μια σειρά αγώνων (εξαιτίας τις αντίθετης στάσης του Μητροπολίτη προς τον μοναχικό βίο), ο Άγιος κατάφερε να κτίσει την γυναικεία Μονή της Παναγίας Βοηθείας στην Χίο. Κατόπιν προσευχής και κληρώσεως ευρέθη το κατάλληλο κτήμα στη θέση Φραγκομαχαλάς (πρώην τουρκική ιδιοκτησία). Την Κυριακή των Απόκρεω 19 Φεβρουαρίου 1928 έγινε ο αγιασμός και η θεμελίωση της Μονής. Την επομένη ξεκίνησαν οι εργασίες ανεγέρσεως. Οι μοναχές προσέφεραν τις οικονομίες τους, τα έσοδα από τα εργόχειρα τους και προσωπική εργασία, ενώ οι λαϊκοί αδελφοί τον οβολό τους και χειρωνακτική βοήθεια. Η εγκατάσταση στη νεόδμητη Μονή έγινε στις 30 Νοεμβρίου 1930.

Ο ίδιος εκτελούσε χρέη αρχιτέκτονα, διευθυντή, γραμματέα και ταμία. Με δύσκολο καιρό εργαζόταν μαζί με τους μαστόρους. Διέθεσε όσα χρήματα είχε συγκέντρωσει από τις οικονομίες του και από την βοήθεια του λαού της Χίου. Οι εμφανίσεις και η ισχυρή προστασία της Θεοτόκου τον συντρόφευαν και τον ενίσχυαν στον αγώνα του να κτίσει τον ‘Ιερό Παρθενώνα’, αποτρέποντας τις προσπάθειες ορισμένων να κατεδαφίσουν την Μονη. Μάλιστα, οι φύλακες είχαν δει την Παναγία σαν μια ωραιότατη Κυρία, υψηλού αναστήματος, ντυμένη μεγαλοπρεπώς, να εύλογεί ένα-ένα τα κελλιά πριν αυτά κατοικηθούν!

Τα θαύματα της Παναγίας και η ταπείνωση του Γέροντος συνεκέντρωσαν στην Μονή και νέες κοπέλες με τον πόθο της αφιερώσεως. Η Μονή έφθασε να αριθμή τα 88 μέλη και πρώτη Ηγουμένη ορίστηκε η ταπεινή Μοναχή Ευπραξία Γλύκα († 1956). Μοναχή εγένετο και η κατά σάρκα αδελφή του Γέροντος Καλλιόπη, μετονομασθείσα εις Καλλινίκην μοναχήν. 

Η θεμελίωση του μοναστηριού από τον Άγιο Άνθιμο [από το βιβλίο Ο Άγιος Άνθιμος της Χίου ο θαυματουργός: βίος – θαύματα – διδαχές 1869-1960, Mοναχού Θεοκλήτου Διονυσάτου, I.M.Παναγία Βοήθεια, Χίος ]

Πράγματι τον Φεβρουάριο του 1928 αρχίζει η ανοικοδόμηση και δυο χρόνια μετά τελειώνει το μοναστήρι με πολλή προσωπική εργασία του αγίου, αλλά και των καλογριών που θα διέμεναν εκεί.

agiosanthimos1

Ο Άγιος Άνθιμος είναι ο πνευματικός πατέρας του Αγίου Νικηφόρου του Λεπρού, και ο Άγιος Νικηφόρος ο πνευματικός πατέρας του μεγάλου και γελαστού Γέροντα Ευμένιο Σαριδάκη πνευματικού του Λεπροκομείου Αθηνών.

Τον Μάρτιο του 1930, ο Άγιος με κάθε επισημότητα μεταφέρει από τα πτατρικά του κτήματα στο μοναστήρι τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Βοήθειας και την τοποθετεί στον ναό της μονής. Δεν μπορεί να κρύψει την απερίγραπτη χαρά του. 

Ο Άγιος Άνθιμος παραδίδει την προστασία την Μονής του (Παναγια Βοήθεια Χίου) στα πανάχραντα χέρια τις Κυρίας Θεοτόκου. [από το βιβλίο Το Aγιονήσι του Αιγαίου: Χίος, Ιερά Μητρόπολη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών]

Το πνευματικό και φιλανθρωπικό του έργο συνεχίζεται μέχρι την Πρωτοχρονιά του 1959, όπου λειτουργεί για τελευταία φορά και κατόπιν παραμένει στο κελλάκι του απ” το οποίο περνά καθημερινά πλήθος κόσμου προστρέχοντας για βοήθεια.

Στις 27 Ιανουραίου, ήδη πολύ άρρωστος, σηκώθηκε με δυσκολία και πήγε για τελευταία φορά στον ναό, όπου με δάκρυα προσκύνησε την αγαπηένη του εικόνα της Παναγίας και την ευχαρίστησε. Βγαίνοντας ύψωσε τα χέρια και ευλόγησε το μοναστηράκι του.

(I.Μονή Παναγίας Βοήθειας Xίου)Τα ιερά λείψανα του Αγίου Ανθίμου

Photo: Copyright © by Eugenia Fratzeskou All Rights Reserved

Όλη η Χίος αναστατώθηκε, όταν την 1η του Φλεβάρη έμαθε πως η κατάσταση της υγείας του χειροτέρεψε. Εκείνος προσευχόταν συνέχεια και κοινωνούσε καθημερινά τα Άχραντα Μυστήρια. 

Παρέδωσε την ψυχή του την Δευτέραν 15 Φεβρουαρίου 1960, στις 06.35’, βυθίζοντας ολόκληρο το νησί σε βαρύ πένθος, αλλά την ίδια στιγμή, χαρίζοντας στη Χίο τον Άγιο προστάτη της.» Η εκταφή των τιμίων και μυροβόλων του λειψάνων εγένετο στις 3 Σεπτεμβρίου του 1965.

Η εικόνα της Παναγίας Βοήθειας

Τα θαύματα πού ετέλει καθημερινώς ό Γέρων οδήγησαν την Εκκλησία στην επίσημη αγιοκατάταξή του στις 14 Αυγούστου 1992. Στις 15 Φεβρουαρίου 1993 έγινε ή πρώτη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στην μνήμη του στην Ιερά Μονή. Στις 16 Αυγούστου 1993 εγένοντο τα εγκαίνια του πρώτου, προς τιμήν του, ανεγερθέντος ναού στο παλαιό κελλάκι του εντός του πατρικού κτήματος, στον Άγιο Λουκά Λιβαδίων Χίου.

Κατά την περιήγηση στον προαύλιο χώρο της Ιεράς Μονής, νοιώθει κανείς τον χρόνο να σταματάει. Ένα φαινόμενο που είναι αισθητό σε κάθε επισκέπτη. Στο εσωτερικό του Ιερού ναού βρίσκετε η Κάρα του Οσίου. Πολλοί επισκέπτες κατά την είσοδό τους στο ναό, γίνονται μάρτυρες παράξενης ευωδίας, η οποία προέρχεται από το ιερό λείψανο του Αγίου.

Ο τάφος του Αγίου Ανθίμου στην I.M. Παναγίας Βοηθείας στην Χίο

[από το βιβλίο Ο Άγιος Άνθιμος της Χίου ο θαυματουργός: βίος – θαύματα – διδαχές 1869-1960, Mοναχού Θεοκλήτου Διονυσάτου, I.M.Παναγία Βοήθεια, Χίος ]

Ιερός ναός αφιερωμένος στη Παναγία τη Βοήθεια και στον Άγιο Άνθιμο της Χίου  υπάρχει και στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών. Επιπλέον, όπως μας ενημέρωσαν, ναός του Αγίου Ανθίμου υπάρχει και στη περιοχή Λατόμι Χίου.

Επιμέλεια κειμένου Χώρα Του Αχωρήτου

Πηγές:

http://www.saint.gr/4203/saint.aspx

https://ierapostoli.wordpress.com/2011/02/14/anthimos_panagiaboitheia/

http://animusanimus.blogspot.gr/2013/08/blog-post_11.html

http://agiosanthimosofchios.blogspot.gr/2012/02/blog-post_6072.html

http://o-nekros.blogspot.gr/2013/02/blog-post_15.html

http://www.pemptousia.gr/2015/02/o-agios-anthimos-o-en-chio-o-lion-ta-stirotika-desma/

 

προηγούμενο
επόμενο

Facebook Comments