Μεγίστη Λαύρα του Αγίου Σάββα και το θαυμαστό κοιμητήριο της

Άγιος Σάββας Ιεροσόλυμα

Η Ιερά Μονή Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου είναι μια πνευματική όαση στην καρδιά της ερήμου της Ιουδαίας. Το Μοναστήρι αυτό, ιδρύθηκε από τον Άγιο Σάββα τον Ηγιασμένο και λειτουργεί αδιάκοπα εδώ και 1500 περίπου χρόνια, στηρίζοντας την ανά τον κόσμο Ορθοδοξία και εμπνέοντας για αγώνες ασκητικούς και υπέρ της Πίστεως. Επίσης αποτελεί και την κοιτίδα του εκκλησιαστικού μας τελετουργικού Τυπικού. Εδώ φυλάσσεται ως ιερό θησαύρισμα το άφθαρτο σκήνωμα του Αγίου Σάββα, του ιδρυτού της Μονής. 

Αποτελεί την κοιτίδα του εκκλησιαστικού τελετουργικού Τυπικού και σε αυτήν μόνασαν μεγάλοι Άγιοι της Εκκλησίας μας όπως ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ο Άγιος Κοσμάς ο Μελωδός κα. Εδώ γράφονται και ψάλλονται -για πρώτη φορά- οι υπεροχώτεροι ύμνοι της Ορθοδόξου λατρείας μας από τους όντως θεολήπτους αγίους υμνογράφους και ποιητές, το «Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ…» και το«Χριστός γεννάται…» (του αγίου Κοσμά του Μελωδού), το «Αναστάσεως ημέρα…» (του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού), αλλά και τα πλείστα των Κανόνων και Τροπαρίων της Παρακλητικής και των Μεγάλων Δεσποτικών και Θεομητορικών Εορτών. Ακόμη και η τιμή του Αγίου Νικολάου, η καθιέρωση της μνήμης του λειτουργικά κάθε Πέμπτη μαζί με τους τιμωμένους καθημέραν Αγίους στο λειτουργικό μας τυπικό, καθορίζονται σταδιακά εδώ, η γένεση της αγρυπνίας της Κυριακής, ο χωρισμός του Ψαλτηρίου σε καθίσματα, η ακολουθία της ευλογήσεως των άρτων (αρτοκλασία), και τόσα άλλα, διαμορφώνονται σταδιακά από τους Άγιους Πατέρες της Λαύρας.

Είναι πραγματικά αληθινός ο χαρακτηρισμός ότι η Λαύρα του Αγίου Σάββα είχε το αυστηρότερο τυπικό και τον πιο ασκητικό τρόπο ζωής. Μην ξεχνούμε ότι μέχρι το 1965 δεν υπήρχε οδική πρόσβαση στην Λαύρα, οι προσκυνητές ήταν ελάχιστοι, το καλντερίμι (=πέτρινος παλαιός δρόμος) ήταν η μόνη οδός για τα Ιεροσόλυμα, είτε πεζή, είτε με τα ζώα (μουλάρια, και καμήλες παλαιότερα).

Η Υπεραγία Θεοτόκος είχε παρουσιαστεί στον Άγιο Σάββα και του είχε πει ότι εκείνη θα είναι η προστάτις, η έφορος και η οικονόμος της Μονής, έως της συντελείας των αιώνων, μέχρι Δευτέρας Παρουσίας.

Την Κυριακή το εσπέρας, στο τέλος του Εσπερινού, τελείται Παράκλησις μπροστά στην λάρνακα του Αγίου Σάββα και μνημονεύονται πολλά ονόματα ασθενών και, εχόντων ανάγκην θείας βοηθείας, θλιβομένων αδελφών.

Θα ήταν σημαντική παράλειψη το να μην αναφερθούμε στην Πανήγυρη της Λαύρας, η οποία γίνεται με κάθε επισημότητα και λαμπρότητα, το τριήμερο από τις 4 έως και τις 6 Δεκεμβρίου. Η πανήγυρις περιλαμβάνει τον εορτασμό του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού,  του Αγίου Σάββα και του Αγίου Νικολάου και γίνεται παρουσία του Μακαριωτάτου Πατριάρχου, Αρχιερέων και Ιερομονάχων Αγιοταφιτών Ορθοδόξων αδελφών και φίλων της Μονής. Του Αγίου Σάββα γίνεται ολονύκτιος αγρυπνία, ενώ του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού όρθρος βαθύς.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου είναι ο εκάστοτε Πατριάρχης Ιεροσολύμων, και ότι στην Λαύρα τον αντικαθιστά ο Πνευματικός (Αρχιμανδρίτης) της Μονής, ο οποίος εκτελεί χρέη Ηγουμένου και είναι και ο Σκευοφύλαξ της Μονής-Λαύρας.

Το μοναστήρι είναι άβατο για τις γυναίκες. Σε αυτές οι μοναχοί βγάζουν τα ιερά λείψανα για να τα προσκυνήσουν στην είσοδο της μονής και τους μοιράζουν λαδάκι και αγίασμα για να σταυρώνονται ειδικά όσες έχουν όγκους. 

Στην αυλή της μονής υπάρχει φοινικιά κατά την οποία ο Άγιος φύτεψε και τα φύλλα της θεωρούνται κατάλληλα για την απόκτηση παιδιών. 

Η μονή βρίσκεται σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων από τη Βηθλεέμ προς τη Νεκρή θάλασσα. Σε αυτή φυλάσσεται το άφθαρτο λείψανο του Αγίου Σάββα, που το είχαν πάρει οι σταυροφόροι αλλά το έδωσε πίσω ο Πάπας το 1965, μετά από εμφάνιση του Αγίου σε αυτόν κατά την οποία ο Άγιος δήλωσε ότι θέλει να γυρίσει σπίτι του. Το γεγονός αποτελεί την δεύτερη μεγάλη πανήγυρη της Μονής και εορτάζεται με την παρουσία του Πατριάρχου, Ιεραρχών και φυσικά με ολονύκτια αγρυπνία, στις 13/26 Οκτωβρίου, κάθε χρόνο.

Ο πρώτος πυρήνας της Λαύρας δημιουργείται από εβδομήντα αναχωρητές, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν γύρω από τον άγιο, περί το 483 μ.Χ. και εξής. Η Λαύρα τότε μεταφέρεται στην δυτική πλευρά του Χειμάρρου των Κέδρων, όπου και κτίζεται η «Θεόκτιστος» Εκκλησία προς τιμήν του Αγίου Νικολάου. Λίγο αργότερα οικοδομείται ο μεγάλος κεντρικός ναός (το καθολικό), αφιερωμένος στον Ευαγγελισμόν της Θεοτόκου, και τα υπόλοιπα κτίσματα προς εξυπηρέτησιν του αυξανομένου πλήθους των Μοναχών.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για την Λαύρα υπήρξε απαρχής η έλλειψις νερού. Ο άγιος αναγκάζεται να καταφύγει στην βοήθεια του Θεού, δια της προσευχής, και ω του θαύματος!, στην βάση της Μονής, δίπλα από τον χείμαρρο, βλέπει έναν άγριο όνο να σκάβει το μέρος και από τότε μέχρι σήμερα αναβλύζει μέσα από τον άγονο βράχο νερό, διαυγέστατο και δροσερό, από το οποίο πάντοτε έπιναν και πίνουν οι αδελφοί της Μονής.

Είναι το λεγόμενο Αγίασμα του Αγίου Σάββα, το οποίο μεταφέρεται καθημερινά με κόπο σε δοχεία των 20-30 λίτρων από τους αδελφούς, και δίνεται ως ευλογία στους προσκυνητές. Έχει -μεταξύ των άλλων- και ιαματικές ιδιότητες. Επειδή όμως το αγίασμα είναι ελάχιστο και χρησιμεύει προς πόσιν μόνον από τους Μοναχούς, η Λαύρα διαθέτει μεγάλες δεξαμενές νερού (=στέρνες), στις οποίες συγκεντρώνεται βρόχινο νερό, το οποίο προορίζεται για πότισμα, χώρους αναγκαίους και άλλες εργασίες, αλλά και για το πλήθος των προσκυνητών, ιδιαιτέρως τα τελευταία έτη (ως πόσιμο, δηλαδή, νερό).

Η Μεγίστη Λαύρα απετέλεσε το πρότυπο κατά τον βίον και το λειτουργικό τυπικό της και για τις άλλες τρεις λαύρες και τα έξι κοινόβια, τα οποία ο ίδιος ο άγιος Σάββας ίδρυσε μέχρι τον θάνατό του.

Η  ζωή του αγίου  υπήρξεν όντως πανοσία και αγγελική. Από την νηπιακήν του ηλικία ο άγιος Σάββας αφιερώθηκε στον Θεό. Από τα οκτώ του χρόνια εισήλθε στο κοινόβιο των Φλαβιανών, στην πατρίδα του την Καππαδοκία. Πάντοτε, και μέχρι τέλους της επιγείου βιοτής του, υπήρξε παράδειγμα εγκράτειας, υπακοής και ταπεινοφροσύνης.

Όταν ήταν νέος μοναχός επιθύμησε, εκτός της ευλογημένης ώρας του φαγητού, ένα μήλο από τον κήπο. Τότε τιμωρώντας τον εαυτόν του, για την παράκαιρη επιθυμία αυτή, έβαλε κανόνα τον υπόλοιπο χρόνο της ζωής του να μην ξαναφάγει ποτέ μήλο, γεγονός που τηρείται μέχρι σήμερα από όλους τους Μοναχούς της Λαύρας.

Το κοιμητήριο της μονής

Το κοιμητήριο του μοναστηριού είναι μόνο ένα μικρό σπήλαιο κάτω από τη μονή, στο χωματένιο έδαφος του οποίου τοποθετείται άταφο το σώμα όποιου μοναχού φύγει για την αιώνια ζωή. Εκεί τα σώματα των μοναχών διαλύονται φυσιολογικά, κατά τους φυσικούς νόμους, όμως ποτέ δεν μυρίζουν και ποτέ δεν εμφανίζονται σκουλήκια. Στους αιώνες της ύπαρξης του μοναστηριού χιλιάδες μοναχοί έχουν τοποθετηθεί με σεβασμό και ευλάβεια στο χώμα αυτού του σπηλαίου και έχουν «λυθεί» με αυτό τον θαυμαστό τρόπο. «Αν μύριζαν τα σώματα, όχι μόνο δε θα μπορούσε κανείς να πλησιάσει εκεί, αλλά θα έπρεπε να είχαμε εγκαταλείψει και το μοναστήρι» λένε οι μοναχοί.

Οι μοναχοί έχουν πολλές φορές την ευκαιρία να δουν σκηνώματα (σώματα) πατέρων σε διάφορα στάδια διάλυσης, όταν συμβαίνει ν” ανοίξουν την είσοδο της σπηλιάς για να τοποθετήσουν ένα κεκοιμημένο σώμα λίγους μόλις μήνες μετά τον προηγούμενο. Η εικόνα αυτή, που σε μας και μόνο ως ιδέα προκαλεί φρίκη, σ” εκείνους προκαλεί σεβασμό και χαρά, γιατί φανερώνει τη νίκη του Θεού ενάντια στο θάνατο, που δεν είναι πια εχθρός (ή μάλλον, δεν υπάρχει καν θάνατος), αλλά ταξίδι προς την ουράνια πραγματικότητα.

Παρακολουθήστε το παρακάτω εξαιρετικά ενδιαφέρον βίντεο, με πολλά στοιχεία για το μοναστήρι και την πνευματική του ζωή ανά τους αιώνες.

Επιμέλεια κειμένου Χώρα Του Αχωρήτου 

Πηγές : http://www.diakonima.gr/2013/12/05/%CE%B7-%CE%BB%CE%B1%CF%8D%CF%81%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%AC%CE%B2%CE%B2%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CF%84%CF%85%CF%80%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%84%CE%B7/

http://o-nekros.blogspot.gr/2011/12/blog-post_6098.html

http://users.sch.gr/aiasgr/Ekklhsia/Ieres_Mones/Agioi_Topoi/Ieres_Mones_Agiwn_Topwn.htm

http://www.monastiria.gr/monastiria-ektos-ellados/agios-savvas/

http://www.impantokratoros.gr/saintsabba-pictures.el.aspx

προηγούμενο
επόμενο

Facebook Comments