Συνταγή για παραδοσιακό Χριστόψωμο από τον Άκη Πετρετζίκη. Βίντεο

Το ζύμωμα του χριστόψωμου θεωρείται έργο θείο και είναι έθιμο καθαρά Χριστιανικό. Οι γυναίκες φτιάχνουν τη ζύμη με ιδιαίτερη ευλάβεια και υπομονή. Το ζύμωμα είναι μια ιεροτελεστία. Χρησιμοποιούν ακριβά υλικά, όπως ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα, και κατά τη διάρκεια του ζημώματος λένε: “Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει.”

Πλάθουν το ζυμάρι και παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη φτιάχνουν σταυρό με λουρίδες απ’ τη ζύμη. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι ή ένα αυγό, συμβολίζοντας τη γονιμότητα. Στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια, φύλλα, καρπούς, πουλάκια.

Σε πολλά μέρη τα χριστόψωμα, τα έφτιαχναν κεντημένα με ωραία σχήματα που γίνονταν πάνω στο ζυμάρι με διάφορα ποτήρια, μικρά ή μεγάλα ή κούπες από βελανίδια που συμβόλιζαν την αφθονία που ήθελαν να έχουν στην παραγωγή των ζώων και της σοδειάς του σπιτιού τους.

Για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, το Χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του. Το κόβουν ανήμερα τα Χριστούγεννα, δίνοντας πολλές ευχές. Απαραίτητος επάνω, χαραγμένος ο σταυρός. Την ημέρα του Χριστού, ο νοικοκύρης παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

Μερικοί, εδώ βλέπουν ένα συμβολισμό της Θείας κοινωνίας, όπως ο Χριστός έδωσε τον άρτον της ζωής σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του.

Από τις προετοιμασίες της παραμονής των Χριστουγέννων πιο χαρακτηριστική είναι εκείνη που αναφέρεται στο ζύμωμα του χριστόψωμου. Κατά τόπους φτιάχνεται σε διάφορες μορφές και έχει διαφορετικές ονομασίες όπως: “το ψωμό του Χριστού”, “Σταυροί”, “βλάχες” κ.ά.”

Συνταγή

Συστατικά

Για το ζυμάρι

550-600 ml νερό, σε θερμοκρασία δωματίου

2 φακελάκια ξηρή μαγιά(18 γρ.)

120 γρ. ζάχαρη κρυσταλλική

50 γρ. ελαιόλαδο και 10 γρ. έξτρα για το μπολ

1 κιλό αλεύρι σκληρό

1 κ.γ. κανέλα

10 γρ. αλάτι

30 γρ. γλυκάνισο

100 γρ. καρυδόψιχα

Για το στόλισμα

125 γρ. χλιαρό νερό

20 γρ. ελαιόλαδο

½ κ.γ. αλάτι

250 γρ. μαλακό αλεύρι γ.ο.χ.

1 ολόκληρο καρύδι

1 αυγό ελαφρά χτυπημένο για το άλειμμα

Για το γλασάρισμα

120 γρ. μέλι

1 σφηνάκι κονιάκ

Μέθοδος Εκτέλεσης

Για το ζυμάρι

Ρίχνουμε στον κάδο του μίξερ το νερό (ξεκινώντας από τα 550 γρ.), την μαγιά, τη ζάχαρη και ανακατεύουμε καλά με ένα σύρμα χειρός ώστε να διαλυθεί η μαγιά και να ξεκινήσει να ενεργεί.

Προσθέτουμε το λάδι, το αλεύρι, την κανέλα και χτυπάμε με τον γάντζο σε μέτρια ταχύτητα, ώστε να ομογενοποιηθεί το μείγμα μας και να δέσει το ζυμάρι (περίπου 5-8 λεπτά).

Τέλος προσθέτουμε το αλάτι, τον γλυκάνισο, τα καρύδια και χτυπάμε για 1 λεπτό ακόμα ώστε να ανακατευτούν με το ζυμάρι μας. Δεν τα βάζουμε από την αρχή για να μην διαλυθούν στο ζυμάρι μας.

Σε περίπτωση που η ζύμη μας είναι πολύ σφιχτή και χρειαστεί προσθέτουμε το υπόλοιπο νερό.

Σε ένα μπολ προσθέτουμε 1 κ.σ. ελαιόλαδο και βάζουμε μέσα το ζυμάρι μας.

Καλύπτουμε με μία πετσέτα και το αφήνουμε για 1-1 ½ ώρα μέχρι να διπλασιαστεί.

Για το στόλισμα

Στον κάδο του μίξερ (αφού πρώτα τον έχουμε καθαρίσει) προσθέτουμε όλα τα υλικά για το στόλισμα: το νερό, το ελαιόλαδο, το αλεύρι, το αλάτι και χτυπάμε με το φτερό για 2-3 λεπτάκια μέχρι να πάρουμε μια λεία ζύμη.

Αφαιρούμε από τον κάδο και το τυλίγουμε με μεμβράνη για να ξεκουραστεί.

Για το Χριστόψωμο

Ξεφουσκώνουμε το ζυμάρι μας πιέζοντας λίγο με τα δάχτυλά μας ελαφρά και σχηματίζουμε με τα χέρια μας ένα στρογγυλό καρβέλι.

Σε ένα στρογγυλό ταψάκι διαμέτρου 30 εκ. που έχουμε βουτυρώσει και στρώσει στον πάτο μία λαδόκολλα, τοποθετούμε το ζυμάρι και το αφήνουμε να απλωθεί μόνο του.

Αφαιρούμε την μεμβράνη από το ζυμάρι για το στόλισμα και το κόβουμε σε 6 κομμάτια.

Σχηματίζουμε  κορδόνι από το κάθε κομμάτι σε και ανά τρία κορδόνια φτιάχνουμε μια πλεξούδα. Έτσι στο τέλος έχουμε 2 πλεξούδες οι οποίες πρέπει να έχουν μήκος όση η διάμετρος του ταψιού.

Αλείφουμε τη ζύμη στο ταψάκι με λίγο αυγό (για να κολλήσουν τα δύο ζυμάρια μας) και βάζουμε τις πλεξούδες που σχηματίσαμε από πάνω σε σχήμα σταυρού.

Στο κέντρο τους τοποθετούμε το καρύδι.

Καλύπτουμε με μία πετσέτα και αφήνουμε να φουσκώσει το ψωμί, για δεύτερη φορά, για 1 ώρα.

Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180° C στον αέρα.

Ψήνουμε για 50 λεπτά με 1 ώρα.

Λίγο πριν το βγάλουμε από τον φούρνο ετοιμάζουμε το γλάσο μας ανακατεύοντας το μέλι με το κονιάκ πολύ καλά.

Αφαιρούμε από τον φούρνο και έτσι όπως είναι καυτό αλείφουμε από πάνω με ένα πινέλο το γλάσο μας.

Πηγές:

http://1myblog.pblogs.gr/tags/to-christopsomo-gr.html

https://akispetretzikis.com/el/categories/pswmia-zymes/christopswmo

προηγούμενο
επόμενο

Facebook Comments