Με κατάρρευση κινδυνεύει το ιστορικό ορφανοτροφείο στην Πρίγκηπο

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο σκοπεύει να το μετατρέψει σε ινστιτούτο για το περιβάλλον

Με κατάρρευση κινδυνεύει το ιστορικό κτίριο του ορφανοτροφείου στην Πρίγκηπο, που ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπως επισημαίνουν οι New York Times. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το κτίριο ηλικίας 120 ετών έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, με αποτέλεσμα όπως διαμηνύει ο φύλακάς του, Erol Baytas, «κάθε φορά που βρέχει, ένα κομμάτι από το κτίριο καταρρέει».

«Κάθε πρωί, ο Έρολ Μπαιτάς ελέγχει για περισσότερες ζημιές στο επιβλητικό αλλά εγκαταλελειμμένο ξύλινο κτίριο σε ένα νησί έξω από την Κωνσταντινούπολη που για δεκαετίες στέγαζε ορφανά από την μειονοτική ελληνική κοινότητα». Με αυτόν τον τρόπο αρχίζει το ρεπορτάζ των NYT, που όπως αναφέρουν «μέρη της οροφής είναι σπασμένα, δεν υπάρχουν ξύλινα πλαίσια και οι σόμπες έχουν σκουριές». 

«Κάθε μέρα, ένα κομμάτι πέφτει», λέει ο φύλακας του κτιρίου, και προσθέτει: «Όταν βρέχει, μπαίνω μέσα να δω το μέγεθος της καταστροφής. Τα νερά πέφτουν σχεδόν από παντού και με πονάει. Τα αποκαλώ τα “δάκρυα του κτιρίου”. Γίνομαι συναισθηματικός επειδή είναι το σπίτι μου και πριν από μένα, ήταν το σπίτι για εκατοντάδες παιδιά».

Λειτούργησε ως ορφανοτροφείο για 61 χρόνια

Το κτίριο άρχισε να ανεγείρετε το 1898 με σκοπό να μετατραπεί σε  ξενοδοχείο με καζίνο, αλλά μετά την απαγόρευση του τότε σουλτάνου  Abdul Hamit του Β’ αναζητήθηκε νέα χρήση. Το 1903 με δωρεά της Ελένης Ζαρίφης προς το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης στεγάστηκε το Εθνικό Ορφανοτροφείο. Λειτούργησε μέχρι και το 1964 και προσέφερε  πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε 5744 παιδιά.

Θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα ξύλινα κατασκευάσματα στην Ευρώπη,  είναι εξαώροφο και διαθέτει 206 δωμάτια, αίθουσες χορού, τραπεζαρίες 
και άλλους χώρους.

Στις αρχές του αιώνα, το 1902, το ξύλινο κτίριο στο λόφο της Πριγκήπου, μαζί με τη γύρω έκταση, περίπου 23 στρεμμάτων και ένα  ακόμη διώροφο κτίριο πέρασε στην ιδιοκτησία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Από την επόμενη χρονιά, που το Πατριαρχείο το μεταβιβάζει στο ίδρυμά του για τα ορφανά μέχρι και το 1964, λειτουργεί ως ορφανοτροφείο.

Οι τουρκικές αρχές αναγνώρισαν τη νομική υπόσταση του Ιδρύματος με το νόμο του 1935, ενώ με επόμενη απόφαση αναγνωρίζονται ως περιουσιακά στοιχεία του ιδρύματος τόσο τα κτίσματα όσο και η έκταση που τα περιβάλλει.

Το 1964 το τουρκικό κράτος, επικαλούμενο λόγους ασφαλείας, διατάζει την εκκένωση των κτιρίων από το Πατριαρχείο και η μεγάλη πυρκαγιά στη δεκαετία του ’80 του δίνει τη χαριστική βολή. Η τελευταία πράξη υφαρπαγής του από το τουρκικό δημόσιο γράφτηκε το 1997, οπότε και περιέρχεται στη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων. Από τότε και μέχρι το 2004 ξεκινά ο δικαστικός αγώνας του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την τουρκική έννομη τάξη.

Το 2005 προσφεύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που δικαιώνει το Φανάρι σχετικά με το ιδιοκτησιακό δικαίωμα του επί του ορφανοτροφείου της Πριγκήπου, τον Ιούλιο του 2006.Η δικαίωση των αγώνων του Φαναρίου γράφει μία νέα σελίδα για τα δικαιώματα όχι μόνο της ελληνικής μειονότητας στην Τουρκία αλλά και για άλλες εκκρεμείς υποθέσεις μειονοτικών ιδρυμάτων στη χώρα.

Φέτος, η Europa Nostra, οργάνωση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, συμπεριέλαβε το ορφανοτροφείο στην κατάσταση με τα επτά πολιτιστικά μνημεία που κινδυνεύουν με άμεση καταστροφή. Ωστόσο, η μοίρα του παραμένει άγνωστη.

Το Πατριαρχείο από την πλευρά του έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να το μετατρέψει σε ινστιτούτο για το περιβάλλον. Ομάδα ειδικών από την Europa Nostra και το European Investment Bank Institute, αναμένεται να προετοιμάσουν μια έκθεση για το τι χρειάζεται να γίνει για τη σωτηρία του κτιρίου. Η έκθεση θα ολοκληρωθεί περί το τέλος του έτους. Ωστόσο, ο Μπαϊτάς ανησυχεί ότι το κτίριο, που είχε υποστεί και μια πυρκαγιά του 1980, δεν πρόκειται να αντέξει για πολύ ακόμα. «Το κτίριο έχει εγκαταλειφθεί για χρόνια αλλά πρόσφατα η επιδείνωση έχει επιταχυνθεί. Αν δεν γίνει κάτι δεν θα αντέξει άλλον ένα χειμώνα», αναφέρει.

Με πληροφορίες από NYT και omogeneia-turkey.com

Πηγή: http://newpost.gr/ellada/692872/me-katarreysh-kindyneyei-to-istoriko-orfanotrofeio-sthn-prigkhpo

προηγούμενο
επόμενο

Facebook Comments