«Έζησε τρώγοντας μια φορά τη βδομάδα λίγα χόρτα, αποκρούοντας τις επιθέσεις του διαβόλου»-Άγιος Αντώνιος ο Νέος, Πολιούχος της Βέροιας-17 Ιανουαρίου

Ο όσιος Αντώνιος καταγόταν από ευσεβείς και πλούσιους γονείς και έζησε πιθανόν στο τέλος του 10ου ή στις αρχές του 11ου αιώνα. Νέος ακόμη έγινε μοναχός στη Σκήτη της Βεροίας, στην κοιλάδα του ποταμού Αλιάκμονα.

Σύμφωνα με το εγκώμιο του Κωμανίτζη αρχικά έζησε επί είκοσι χρόνια σε μια οργανωμένη μοναστική αδελφότητα, και στη συνέχεια, με την ευχή του προεστώτος, αποσύρθηκε σε ένα σπήλαιο, όπου έζησε ακόμα πενήντα τέσσερα χρόνια μέχρι την κοίμησή του.

Μιμήθηκε την ασκητική ζωή του Μεγάλου Αντωνίου σε τέτοιο βαθμό, που και αυτός αναδείχθηκε πνευματικά Μεγάλος, αλλά για να αναγνωρίζεται σε σχέση με τον διδάσκαλο της ερήμου, του δόθηκε ο τίτλος του Αντωνίου του Νέου. Και οι δύο εορτάζουν την ίδια ημέρα, στις 17 Ιανουαρίου.

Εκεί, μακριά από την παρουσία των ανθρώπων, υπέμεινε ο όσιος το κρύο και τον καύσωνα, ασκώντας τον εαυτό του στην απόλυτη νηστεία και την προσευχή.

Έτρωγε μόνο μία φορά την εβδομάδα τα λίγα χόρτα που φύτρωναν γύρω από το σπήλαιό του και αγωνιζόταν να αποκρούσει τις προσβολές του διαβόλου που προσπαθούσε να τον παρασύρει στην πτώση.

Ο πονηρός συχνά εμφανιζόταν στον όσιο, άλλοτε για να τον τρομάξει και να τον κάνει να εγκαταλείψει τους πνευματικούς του αγώνες, και άλλοτε καλοπιάνοντάς τον και επαινώντας τονγια να τον ρίξει στην υπερηφάνεια. Έχοντας πείρα ο όσιος από τις πονηρίες του διαβόλου τον απέκρουσε συνεχώς, ακόμη και όταν εμφανίσθηκε ενώπιόν του ως άγγελος φωτός.

Τότε ο όσιος του είπε ότι δεν είναι άξιος να δεχθεί την επίσκεψη αγγέλου και έτσι απαλλάχθηκε από την παρουσία του, ενώ θείο φώς πλημμύρισε το σπήλαιό του. Η χάρη του Θεού σκέπασε από τότε τον εκλεκτό δούλο του και η φήμη του οσίου διαδόθηκε σε όλη την περιοχή, ώστε πλήθη λαού προσέτρεχαν προς αυτόν για να απολαύσουν την ευλογία του.

AgiosAntwniosVeriasLarnaka.jpg

 Η Λάρνακα με το Ιερό Λείψανο του Οσίου Αντωνίου.

Ο όσιος όμως επιθυμούσε και επεδίωκε να απολαύσει την απόλυτη ησυχία, αυτή που ανυψώνει τον άνθρωπο στον Θεό. Θέλοντας, λοιπόν, να αποφύγει τους πολλούς επισκέπτες, που του στερούσαν τη γλυκύτητα της ησυχίας και της απρόσκοπτης αφοσιώσεως στον Θεό, εγκατέλειψε το σπήλαιό του και αποσύρθηκε σε έναν ερημικό τόπο κοντά στο ποτάμι.

Η ταλαιπωρία της μακροχρόνιας και αυστηρής ασκήσεως τον καταπόνησαν τόσο, ώστε αναγκάσθηκε να επιστρέψει και πάλι στο σπήλαιο, στο οποίο είχε ζήσει τα πρώτα χρόνια, και εκεί δεχόταν μέχρι τα βαθειά του γηρατειά τις επισκέψεις των πιστών.

Όταν κατάλαβε ότι εγγίζει το τέλος του, λίγο πριν από την εορτή των Χριστουγέννων, παρακάλεσε τους ευσεβείς χριστιανούς που τον επισκεπτόταν να τον αφήσουν μόνο του και ειδοποίησε έναν ιερέα για να τουμεταδώσει τα άχραντα μυστήρια για τελευταία φορά ως εφόδιο ζωής αιωνίου.

Την πρώτη Ιανουαρίου ξάπλωσε στο έδαφος και, αφού έψαλε επίκαιρους ύμνους, σταύρωσε τα χέρια του και παρέδωσε το πνεύμα του στα χέρια του Θεού.

Δεκαέξι ημέρες παρέμεινε ο όσιος νεκρός μέσα στο σπήλαιο και μία υπερφυσική λυχνία έκαιε επάνω από το λείψανό του, μέχρις ότου ένας πλούσιος Βεροιεύς ανέβηκε με μεγάλη συνοδεία στο βουνό, όπου ήταν το σπήλαιο του οσίου Αντωνίου, για να κυνηγήσει.

Οδηγούμενοι οι κυνηγοί από τα γαυγίσματα των σκύλων και από ένα χέρι που φαινόταν επάνω από το σπήλαιο και τους καλούσε προς το μέρος του, ανακάλυψαν τον όσιο πλημμυρισμένο από το θείο φως και το λείψανό του αλώβητο και ευωδιάζον.

Κάποιοι από τους κυνηγούς ειδοποίησαν τότε τον επίσκοπο της πόλεως, ο οποίος συγκέντρωσε κλήρο και λαό και με λαμπάδες και μύρα έφθασαν στο σπήλαιο. Επειδή υπήρχε διαφωνία για το πού θα έπρεπε να ενταφιασθεί το τίμιο λείψανό του, το τοποθέτησαν επάνω σε μία άμαξα, την οποία έσερναν βόδια και τα άφησαν ελεύθερα, ώστε ο άγιος να αποφασίσει που θέλει να ενταφιασθεί.

Η άμαξα σταμάτησε τελικά κοντά στον ναό της Παναγίας Καμαριωτίσσης στη Βέροια, δηλώνοντας τη βούληση του οσίου. Έτσι ο όσιος ετάφη αρχικά εκεί, και η λάρνακά του αποδείχθηκε με τη χάρη του Θεού ιατρείο και θεραπευτήριο κάθε σωματικής και ψυχικής ασθενείας.

Το ιερό λείψανό του θησαυρίζεται σήμερα στον περικαλλή ναό τον οποίο ανήγειρε η ευσέβεια των Βεροιέων για τον πολιούχο τους, και η μνήμη του εορτάζεται στις 17 Ιανουαρίου, ενώ πανηγυρίζεται στον ιερό ναό του και την 1η Αυγούστου.

Ο Ναός της Παναγίας της Καμαριώτισσας σταδιακά πήρε το όνομα του Αγίου. Πιθανότατα ο ναός αυτός καταστράφηκε από πυρκαγιά πριν το 1860 και η εκκλησία που κτίσθηκε στη θέση της καμένης αφιερώθηκε στον Άγιο Αντώνιο. Αλλά και η καινούργια εκκλησία, κάηκε από απροσεξία του καντηλανάφτη τη νύχτα της 4ης Φεβρουαρίου 1898.

Ο Άγιος Αντώνιος ο Νέος, Πολιούχος της Βέροιας

Ο σημερινός Ναός και η Ευδοξία Μαλακούση

Πολλοί Βεροιώτες και ανάμεσά τους η αρχόντισσα Ευδοξία Μαλακούση όρμησαν στις φλόγες και «άρπαξαν» τα λείψανα του Αγίου και τα μετέφεραν σε ασφαλές μέρος.

Από την επομένη της καταστροφικής πυρκαγιάς άρχισε η ανοικοδόμηση νέου ναού, του σημερινού, με πάνδημη συνεισφορά του βεροιώτικου πληθυσμού και κυρίως της Ευδοξίας Μαλακούση το σπίτι της οποίας ήταν πολύ κοντά στην εκκλησία. Η Αρχόντισσα Ευδοξία διέθεσε το ποσό των 3.700 χρυσών λιρών για την ανέγερση του Ναού ενώ ο σύζυγός της Ιωάννης κληροδότησε στο Ναό ένα σπίτι και ένα χάνι (πανδοχείο) ενώ 1.000 λίρες σε σχολεία και ιδρύματα της πόλης.

Ο σημερινός Ναός εγκαινιάσθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 1904. Είναι τρίκλιτος (δύο σειρές από κολώνες), ρυθμού βασιλικής και έχει μήκος 42 μ., πλάτος 24 μ. και ύψος 12 μ. Ο Ναός στο παρελθόν ήταν θεραπευτήριο τρελών που τους φρόντιζε ένας υπάλληλος. Τελευταίος υπάλληλος αναφέρεται ο αποκαλούμενος Γκαμπράνης ή Καμπάνης. Μέχρι τελευταία μάλιστα έλεγαν στη Βέροια και την ευρύτερη περιοχή τις φράσεις «Θα σε πάμε στον Γκαμπράνη» και «Αυτός είναι για τον Γκαμπράνη».

Ο Δήμος Βέροιας έδωσε το όνομα της μεγάλης ευεργέτιδας σε δρόμο νότια του Ναού ενώ ο Μητροπολίτης μας κ.κ. Παντελεήμων θεώρησε χρέος ευγνωμοσύνης να στηθεί η προτομή της στον αύλειο χώρο του ναού τα αποκαλυπτήρια της οποίας έγιναν στις 7 Νοεμβρίου 2004.

Η μνήμη του Αγίου γιορτάζεται πάντοτε πανηγυρικά στις 17 Ιανουαρίου αλλά και την 1η Αυγούστου, με μεγάλη παλιότερα εμποροπανήγυρη.

Προς τιμή του Αγίου Αντωνίου του νέου, του Πολιούχου της Βέροιας, υπάρχουν ακόμη ναοί στη Θεσσαλονίκη και την Αυνά της Λάρισας.

Πηγές:

https://www.imverias.gr/index.php/topiko-agiologio/44-agios-antonios-verias

https://www.romfea.gr/pneumatika/34646-o-agios-antonios-o-neos-ezise-74-xronia-se-skiti-kai-spilaio-trogontas-xorta-mia-fora-tin-ebdomada

https://www.laosnews.gr/article/59131-o-agios-antonios-o-neos-poliouxos-ths-beroias

προηγούμενο
επόμενο

Facebook Comments